MN
Khám phá và trải nghiệm cá nhân
MN

Giáo Trình Giới Thiệu Về Kinh Doanh – Chương 4 – Phần 4.4: Các Hình Thức Doanh Nghiệp Đặc Biệt

4.4 Specialized Forms of Business Organization

Một công ty có những lựa chọn nào khác cho tổ chức kinh doanh ngoài quyền sở hữu duy nhất, công ty hợp danh và công ty cổ phần?

Ngoài ba hình thức chính, một số loại hình tổ chức kinh doanh chuyên biệt cũng đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế của chúng ta. Chúng ta sẽ xem xét các hợp tác xã và liên doanh trong phần này và xem xét chi tiết về nhượng quyền thương mại trong phần sau.

Hợp tác xã (Cooperatives)

Khi bạn ăn một quả cam Sunkist hoặc phết bơ Land O’Lakes lên bánh mì nướng, bạn đang tiêu thụ thực phẩm do các hợp tác xã sản xuất. Hợp tác xã là một thực thể pháp lý với một số đặc điểm của công ty, chẳng hạn như trách nhiệm hữu hạn, thời gian tồn tại không giới hạn, ban giám đốc được bầu và nhân viên hành chính. Chủ sở hữu thành viên trả phí hàng năm cho hợp tác xã và chia sẻ lợi nhuận, được chia cho các thành viên theo tỷ lệ đóng góp của họ. Vì không giữ lại lợi nhuận nên hợp tác xã không phải chịu thuế.

Hiện có 2,6 triệu hợp tác xã với một tỷ thành viên sử dụng hơn 12,5 triệu nhân viên tại hơn 145 quốc gia trên toàn thế giới.4 Hợp tác xã hoạt động trong mọi ngành, bao gồm nông nghiệp, chăm sóc trẻ em, năng lượng, dịch vụ tài chính, bán lẻ và phân phối thực phẩm, chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm, nhà ở, dịch vụ mua bán và chia sẻ, viễn thông, cùng nhiều dịch vụ khác. Chúng có quy mô từ các doanh nghiệp lớn như các công ty Fortune 500 đến các cửa hàng nhỏ ở địa phương và chia thành bốn loại riêng biệt: người tiêu dùng, nhà sản xuất, công nhân và dịch vụ mua/chia sẻ.

Hợp tác xã là các doanh nghiệp tự trị được sở hữu và kiểm soát một cách dân chủ bởi các thành viên của họ—những người mua hàng hóa hoặc sử dụng dịch vụ của họ—chứ không phải bởi các nhà đầu tư. Khác với doanh nghiệp do nhà đầu tư làm chủ, hợp tác xã được tổ chức chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu của các chủ sở hữu thành viên chứ không nhằm mục đích tích lũy vốn cho nhà đầu tư. Là doanh nghiệp được kiểm soát một cách dân chủ, nhiều hợp tác xã thực hiện nguyên tắc “một thành viên, một phiếu bầu”, mang lại cho các thành viên quyền kiểm soát bình đẳng đối với hợp tác xã.

Có hai loại hợp tác xã. Hợp tác xã người mua kết hợp sức mua của thành viên. Tổng hợp sức mua và mua số lượng lớn sẽ làm tăng sức mua và hiệu quả, dẫn đến giá thấp hơn. Vào cuối năm, các thành viên sẽ nhận được phần lợi nhuận dựa trên số tiền họ đã mua. Việc được giảm giá để giảm chi phí mang lại cho cửa hàng Ace Hardware ở góc phố cơ hội tồn tại trước những gã khổng lồ bán lẻ như Home Depot Inc. và Lowe’s.

Được thành lập vào năm 1924, Ace Hardware là một trong những hợp tác xã lớn nhất quốc gia và hoàn toàn thuộc sở hữu của các thành viên bán lẻ phần cứng độc lập tại các cửa hàng trải rộng khắp 50 tiểu bang và 70 quốc gia. Vào tháng 8 năm 2017, Ace đã khai trương cửa hàng thứ 5.000. Năm 2017, công ty báo cáo doanh thu trong quý 2 là 1,5 tỷ USD, tăng 4,6% so với quý 2 năm 2016. Thu nhập ròng trong quý 2 năm 2017 là 51,1 triệu USD.

Hợp tác xã người bán rất phổ biến trong nông nghiệp, trong đó các nhà sản xuất riêng lẻ tham gia để cạnh tranh hiệu quả hơn với các nhà sản xuất lớn. Phí thành viên hỗ trợ phát triển thị trường, quảng cáo quốc gia và các hoạt động kinh doanh khác. Ngoài Sunkist và Land O’Lakes, các hợp tác xã quen thuộc khác là Calavo (bơ), Ocean Spray (quả nam việt quất và nước ép), Blue Diamond (các loại hạt). CHS Inc., hợp tác xã lớn nhất ở Hoa Kỳ, bán năng lượng, vật tư, thực phẩm và ngũ cốc.

Hợp tác xã trao quyền cho người dân để cải thiện chất lượng cuộc sống và nâng cao cơ hội kinh tế thông qua hoạt động tự lực. Trên khắp thế giới, các hợp tác xã đang cung cấp cho các thành viên các dịch vụ tín dụng và tài chính, năng lượng, hàng tiêu dùng, nhà ở giá rẻ, viễn thông và các dịch vụ khác mà họ không thể có được. Có một số nguyên tắc mà các hợp tác xã phải tuân theo, theo San Luis Valley REC, Liên minh Hợp tác xã Quốc tế và Daman Prakash, tác giả cuốn Nguyên tắc hợp tác. Chúng bao gồm (1) thành viên mở, có nghĩa là hợp tác xã mở cửa cho tất cả mọi người sử dụng dịch vụ của mình; (2) kiểm soát thành viên một cách dân chủ, có nghĩa là các tổ chức được kiểm soát bởi các thành viên của họ; (3) sự tham gia kinh tế của xã viên, nghĩa là các thành viên đóng góp bằng nhau vào vốn của hợp tác xã; (4) quyền tự chủ, nghĩa là hợp tác xã là tổ chức tự lực do xã viên kiểm soát; và (5) giáo dục và đào tạo, có nghĩa là hợp tác xã cung cấp giáo dục và đào tạo cho các thành viên của mình đồng thời bầu ra người đại diện, người quản lý và nhân viên.

Liên danh (Joint Ventures)

Trong một liên doanh, hai hoặc nhiều công ty thành lập một liên minh để theo đuổi một dự án cụ thể, thường là trong một khoảng thời gian nhất định. Có nhiều lý do để liên doanh. Dự án có thể quá lớn để một công ty có thể tự mình xử lý và liên doanh cũng giúp các công ty tiếp cận được thị trường, sản phẩm hoặc công nghệ mới. Cả công ty lớn và nhỏ đều có thể hưởng lợi từ việc liên doanh.

Năm 2005, Công ty ô tô Hyundai của Hàn Quốc tuyên bố đã ký một thỏa thuận trị giá 1,24 tỷ USD để thành lập liên doanh với Tập đoàn ô tô Quảng Châu của Trung Quốc. Thỏa thuận này đã giúp nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc tiếp cận thị trường xe thương mại ở Trung Quốc, nơi xe du lịch của họ đã là thương hiệu nước ngoài bán chạy nhất. Mỗi bên sẽ nắm giữ cổ phần bằng nhau trong công ty mới có tên là Công ty ô tô Huyndai Quảng Châu. Nhà máy mới bắt đầu sản xuất vào năm 2007 với công suất hàng năm là 200.000 chiếc, sản xuất xe tải và xe buýt từ nhỏ đến lớn cũng như xe thương mại. Theo Reuters, Hyundai đã lên kế hoạch xây dựng nhà máy thứ năm tại Trung Quốc. Với 5 nhà máy đang hoạt động, năng lực sản xuất hàng năm của Hyundai tại Trung Quốc sẽ là 1,65 triệu xe.

Nguồn:

https://openstax.org/books/introduction-business/pages/4-4-specialized-forms-of-business-organization

Bản quyền:

OpenStax, Rice University

Dịch và biên tập Tiếng Việt:

Nguyễn Tuấn Minh